Prace nadesłane zaznaczone są kolorem

Budynki w Twierdzy: Edycja Ostateczna

Koszty i obsada pochodzą z tabeli obiektów w oficjalnej instrukcji (wydanie angielskie, wersja 1.01). Polskie nazwy – z polskiego wydania pudełkowego Twierdzy i z naszej starszej podstrony Budynki w Stronghold. Kategorie odpowiadają zakładkom w panelu budowy.

Obiekty zamkowe

• Dwór saski [Saxon Hall]

  

  Koszt: darmowy  •  Pracownicy: brak

  Najniższy poziom siedziby lorda. Drewniany dwór daje dostęp tylko do najprostszych budynków i najsłabszych wojsk – wczesne średniowiecze w czystej postaci.

• Drewniana siedziba [Wooden Keep]

  

  Koszt: darmowy  •  Pracownicy: brak

  Drugi poziom siedziby. Wraz z nim rośnie liczba dostępnych obiektów i rodzajów wojska.

• Murowana siedziba [Keep]

  

  Koszt: darmowy  •  Pracownicy: brak

  Kamienna siedziba, poziom trzeci. Standardowy start w większości misji kampanii.

• Forteca [Fortress]

  

  Koszt: darmowy  •  Pracownicy: brak

  Czwarty poziom – więcej miejsca dla łuczników na dachu i pełniejszy zestaw technologii.

• Warownia [Stronghold]

  

  Koszt: darmowy  •  Pracownicy: brak

  Najwyższy poziom siedziby. Otwiera wszystkie budynki i wszystkie rodzaje wojsk późnego średniowiecza. To od niej gra wzięła angielski tytuł.

• Brama drewniana [Wooden Gate]

  

  Koszt: 10 jedn. drewna  •  Pracownicy: brak

  Najtańsze przejście przez mur. W Edycji Ostatecznej bramy da się obracać przed postawieniem – drobiazg, na który gracze czekali dwadzieścia lat.

• Brama wewnętrzna [Inner Gate]

  

  Koszt: 10 jedn. kamienia  •  Pracownicy: brak

  Kamienna brama do wewnętrznego pierścienia murów. Wytrzymalsza od drewnianej.

• Brama główna [Main Gate]

  

  Koszt: 20 jedn. kamienia  •  Pracownicy: brak

  Duża brama zewnętrzna, jedyna, do której pasuje most zwodzony.

• Most zwodzony [Drawbridge]

  

  Koszt: 10 jedn. drewna, 20 jedn. kamienia  •  Pracownicy: brak

  Dostawiany do bramy głównej nad fosą. Podniesiony odcina przeprawę – również własnym wojskom.

• Drewniana platforma [Wooden Platform]

  

  Koszt: 10 jedn. kamienia*  •  Pracownicy: brak

  Najtańsze stanowisko dla strzelców. Dobra na start, zanim będzie Cię stać na kamień.

• Wieżyczka obwodowa [Perimeter Turret]

  

  Koszt: 10 jedn. kamienia*  •  Pracownicy: brak

  Najmniejsza wieżyczka. Kopacze potrafią się pod nią podkopać – pod basztę już nie.

• Wieżyczka obronna [Defense Turret]

  

  Koszt: 15 jedn. kamienia  •  Pracownicy: brak

  Wyższa od obwodowej, daje strzelcom lepszy zasięg i przewagę wysokości.

• Baszta kwadratowa [Square Turret]

  

  Koszt: 35 jedn. kamienia  •  Pracownicy: brak

  Pierwsza konstrukcja, na której szczycie zmieści się machina – balista albo mangonela. Odporna na podkopy.

• Baszta okrągła [Round Turret]

  

  Koszt: 40 jedn. kamienia  •  Pracownicy: brak

  Najdroższa i najwytrzymalsza. Też przyjmuje machinę na szczycie.

• Zbrojownia [Armory]

  

  Koszt: 10 jedn. drewna  •  Pracownicy: brak

  Magazyn broni i zbroi. Wszystko, co wychodzi z warsztatów zbrojeniowych, ląduje tutaj, a stąd bierze to koszary.

• Drewniane koszary [Wooden Barracks]

  

  Koszt: 10 jedn. drewna  •  Pracownicy: brak

  Tu chłop zamienia się w żołnierza. Wersja drewniana wystarcza do lżejszych wojsk.

• Murowane koszary [Stone Barracks]

  

  Koszt: 15 jedn. kamienia  •  Pracownicy: brak

  Kamienne koszary. W Edycji Ostatecznej mają punkt zbiórki – nowo wyszkolone oddziały same idą tam, gdzie go ustawisz.

• Cech inżynierów [Engineer’s Guild]

  

  Koszt: 10 jedn. drewna, 100 szt. złota  •  Pracownicy: brak

  Szkoli inżynierów i drabiniarzy. Bez niego nie ma machin oblężniczych ani wrzącego oleju.

• Wilczy dół [Killing Pit]

  

  Koszt: 6 jedn. drewna  •  Pracownicy: brak

  Zamaskowany dół z zaostrzonymi palami. Wróg, który w niego wejdzie, ginie na miejscu – pikinierzy są na niego odporni.

• Kocioł z olejem [Oil Smelter]

  

  Koszt: 10 jedn. żelaza, 100 szt. złota  •  Pracownicy: 1 inżynier przy kotle, kolejni noszą naczynia

  Pierwszy przydzielony inżynier dolewa smoły i napełnia naczynia, kolejni noszą je na mury. Inżynier w postawie obronnej wylewa olej sam, gdy podejdzie trzech wrogów; w agresywnej – gdy podejdzie ktokolwiek.

Obiekty rolnicze

Tabela w instrukcji angielskiej pomija farmy – ikony poniżej pochodzą ze schematów przepływu żywności i surowców z tej samej instrukcji, a koszty z polskiego wydania pudełkowego.

• Chatka myśliwego [Hunter’s Hut]

  

  Koszt: 5 jedn. drewna  •  Pracownicy: 1

  Najszybsze źródło jedzenia na start. Myśliwy poluje na jelenie i znosi mięso do spichlerza.

• Zagroda bydła [Dairy Farm]

  

  Koszt: 10 jedn. drewna  •  Pracownicy: 1

  Daje ser do spichlerza, a przy okazji krowy dla garbarza. Stawiać wyłącznie na trawie.

• Sad jabłoni [Apple Orchard]

  

  Koszt: 5 jedn. drewna  •  Pracownicy: 1

  Jabłka prosto do spichlerza. Sad zajmuje sporo miejsca, ale nie potrzebuje żadnego przetwarzania.

• Farma pszenicy [Wheat Farm]

  

  Koszt: 15 jedn. drewna  •  Pracownicy: 1

  Początek najdłuższego i najbardziej opłacalnego łańcucha żywności: pszenica → młyn → piekarnia.

• Farma chmielu [Hops Farm]

  

  Koszt: 15 jedn. drewna  •  Pracownicy: 1

  Chmiel jest niejadalny – idzie do browaru na piwo, a piwo do karczmy. Popularność, nie kalorie.

Obiekty przetwarzające żywność

• Piekarnia [Bakery]

  

  Koszt: 10 jedn. drewna  •  Pracownicy: 1

  Zamienia mąkę w chleb. Najwydajniejsze jedzenie w grze: jedna farma pszenicy wyżywi kilkunastu ludzi.

• Browar [Brewery]

  

  Koszt: 10 jedn. drewna*  •  Pracownicy: 1

  Warzy piwo z chmielu. Samo piwo nie karmi – trzeba je jeszcze rozprowadzić karczmą.

• Spichlerz [Granary]

  

  Koszt: 10 jedn. drewna  •  Pracownicy: brak

  Magazyn żywności i panel racjonowania. Trzeba go postawić zaraz po siedzibie, zanim odblokują się pozostałe budynki.

• Karczma [Inn]

  

  Koszt: 50 jedn. drewna, 25 szt. złota  •  Pracownicy: 1

  Rozprowadza piwo wśród poddanych. Kosztowna, ale to jeden z najmocniejszych zastrzyków popularności w grze.

• Młyn [Windmill]

  

  Koszt: 20 jedn. drewna  •  Pracownicy: 3

  Miele pszenicę na mąkę. Trzech chłopców młyńskich biega między farmą, młynem i piekarnią.

Obiekty przemysłowe

• Kopalnia rud żelaza [Iron Mine]

  

  Koszt: 20 jedn. drewna  •  Pracownicy: 2

  Żelazo dla kuźni i płatnerza, a także na kocioł z olejem. Stawiać wyłącznie na złożach rudy.

• Targowisko [Market]

  

  Koszt: 10 jedn. drewna*  •  Pracownicy: brak

  Kupno i sprzedaż wszystkiego, na co pozwala misja. Edycja Ostateczna dokłada automatyczne zlecenia kupna i sprzedaży oraz przełącznik „więcej naraz” pod SHIFT.

• Wół zaprzęgowy [Ox Tether]

  

  Koszt: 2 jedn. drewna*  •  Pracownicy: 1

  Wół dowozi kamień z kamieniołomu do składu. Bez niego kamieniołom pracuje na pusto.

• Odkrywka smoły [Pitch Rig]

  

  Koszt: 20 jedn. drewna  •  Pracownicy: 1

  Smoła na smolne rowy i do kotła z olejem. Tylko na bagnistym terenie.

• Kamieniołom [Quarry]

  

  Koszt: 15 jedn. drewna*  •  Pracownicy: 3

  Kamień – podstawa każdego poważnego muru. Wymaga skalnego podłoża i wołów do transportu.

• Chata drwala [Wood Cutter]

  

  Koszt: 3 jedn. drewna  •  Pracownicy: 1

  Najtańszy budynek w grze i pierwszy, jaki stawiasz. Drewno wchodzi w skład prawie wszystkiego.

Obiekty miejskie

• Uzdrowiciel [Apothecary]

  

  Koszt: 10 jedn. drewna, 50 szt. złota  •  Pracownicy: 1

  Rozgania obłoki zarazy. Nieoceniony, gdy wróg zaczyna miotać za mury padłe bydło.

• Dom [Hovel]

  

  Koszt: 6 jedn. drewna  •  Pracownicy: brak

  Osiem miejsc kwaterunkowych. Instrukcja pokazuje trzy warianty wyglądu – to ta sama chałupa na różnych etapach rozrostu osady:
  

• Kaplica [Chapel]

  

  Koszt: 10 jedn. kamienia, 250 szt. złota  •  Pracownicy: brak

  Najmniejszy obiekt religijny. Ksiądz chodzi po osadzie, błogosławi i udziela ślubów, co podnosi popularność.

• Kościół [Church]

  

  Koszt: 20 jedn. kamienia, 350 szt. złota  •  Pracownicy: brak

  Przy większej populacji sama kaplica przestaje wystarczać – wtedy potrzebny jest kościół.

• Katedra [Cathedral]

  

  Koszt: 40 jedn. kamienia, 500 szt. złota  •  Pracownicy: brak

  Najwyższy poziom obiektu religijnego, a przy okazji jedyne miejsce, gdzie zwerbujesz czarnych mnichów.

Rzeczy przyjemne

Podnoszą popularność i skuteczność wojsk, ale obniżają wskaźnik strachu, a wraz z nim wydajność pracy poddanych. Wszystkie działają tak samo – różni je tylko wygląd.

• Studnia [Well]

  

  Koszt: 50 szt. złota*  •  Pracownicy: brak

  Nie tylko podnosi popularność – przy pożarze to studnie decydują, czy zamek przetrwa. W ciasnej zabudowie warto mieć ich kilkanaście.

• Ogród [Garden]

  

  Koszt: 30 szt. złota  •  Pracownicy: brak

  Kawałek zieleni. Podnosi popularność i skuteczność wojsk, obniża strach i wydajność pracy.

• Symbol wiosny [Maypole]

  

  Koszt: 30 szt. złota  •  Pracownicy: brak

  Słup majowy, wokół którego tańczą poddani. Działa jak każda inna rzecz przyjemna.

• Tańczący niedźwiedź [Dancing Bear]

  

  Koszt: 30 szt. złota  •  Pracownicy: brak

  Najbardziej rozpoznawalna ozdoba w serii. Popularność w górę, produktywność w dół.

• Pomniki [Statues]

  

  Koszt: 30 szt. złota  •  Pracownicy: brak

  Kamienne figury. Efekt ten sam co pozostałych rzeczy przyjemnych, tylko wygląd inny.

• Święte miejsce [Shrines]

  

  Koszt: 30 szt. złota  •  Pracownicy: brak

  Przydrożna kapliczka. Nie zastępuje kaplicy – księdza z niej nie będzie.

• Stawy [Ponds]

  

  Koszt: 30 szt. złota  •  Pracownicy: brak

  Sadzawka z liliami. Zajmuje sporo miejsca jak na sam efekt popularnościowy.

Rzeczy przygnębiające

Dokładna odwrotność: strach w górę, popularność w dół, praca szybciej. Przy wydajności 150% rolnik, który zwykle przynosił dwa kosze jabłek, przyniesie trzy.

• Szubienica [Gallows]

  

  Koszt: 30 szt. złota*  •  Pracownicy: brak

  Klasyka gatunku. Wskaźnik strachu w górę, popularność w dół, praca szybciej.

• Dyby [Stocks]

  

  Koszt: 30 szt. złota*  •  Pracownicy: brak

  Publiczne upokorzenie. Tani sposób na podniesienie wydajności.

• Lochy [Dungeons]

  

  Koszt: 30 szt. złota*  •  Pracownicy: brak

  Cela z kratą w podłodze. Efekt jak przy każdej rzeczy przygnębiającej.

• Madejowe łoże [Stretching Rack]

  

  Koszt: 30 szt. złota*  •  Pracownicy: brak

  Koło do rozciągania. Nazwa z polskiego wydania – w oryginale zwykły stretching rack.

• Dół kloaczny [Cesspit]

  

  Koszt: 30 szt. złota*  •  Pracownicy: brak

  Otwarty dół kloaczny. Śmierdzi tak, że ludzie pracują szybciej, byle stąd odejść.

• Stos do palenia [Burning Stake]

  

  Koszt: 30 szt. złota*  •  Pracownicy: brak

  Najbardziej drastyczna z ozdób. Bardzo silny efekt strachu.

• Szafot [Chopping Block]

  

  Koszt: 30 szt. złota*  •  Pracownicy: brak

  Pieniek i topór. Prosty, skuteczny, obrzydliwy.

• Kleszcze [Gibbet]

  

  Koszt: 30 szt. złota*  •  Pracownicy: brak

  Klatka na skazańca, wystawiona na widok publiczny.

• Krzesło tortur [Dunking Stool]

  

  Koszt: 30 szt. złota*  •  Pracownicy: brak

  Krzesło zanurzane w wodzie. W polskiej instrukcji figuruje jako „krzesło tortur”.

Obiekty produkujące broń

• Warsztat płatnerski [Armorer]

  

  Koszt: 20 jedn. drewna, 100 szt. złota  •  Pracownicy: 1

  Z żelaza robi zbroje metalowe – bez nich nie ma pikinierów, zbrojnych ani rycerzy.

• Warsztat kowalski [Blacksmith]

  

  Koszt: 20 jedn. drewna, 200 szt. złota  •  Pracownicy: 1

  Z żelaza kuje wekiery albo miecze. Najdroższy warsztat w grze.

• Warsztat łuczniczy [Fletcher]

  

  Koszt: 20 jedn. drewna, 100 szt. złota  •  Pracownicy: 1

  Z drewna robi łuki albo kusze. Kusza kosztuje o jednostkę drewna więcej.

• Warsztat grotniczy [Poleturner]

  

  Koszt: 10 jedn. drewna, 100 szt. złota  •  Pracownicy: 1

  Z drewna toczy włócznie albo piki. Najtańszy sposób na masową piechotę.

• Warsztat garbarski [Tanner]

  

  Koszt: 10 jedn. drewna, 100 szt. złota  •  Pracownicy: 1

  Z jednej krowy wychodzą trzy zbroje skórzane. Potrzebuje zagrody bydła w pobliżu.

Inne

• Drogowskaz [Signpost]

  

  Koszt: darmowy  •  Pracownicy: brak

  Pokazuje, z której strony mapy nadejdzie wróg. Sam nic nie robi, ale oszczędza sporo nerwów przy projektowaniu obrony.

Czego nie ma w tabeli z instrukcji

Tabela obiektów w instrukcji angielskiej jest niepełna – brakuje w niej farm (te są wyżej, wzięte ze schematów przepływu) oraz kilkunastu obiektów, które w grze są. Poniżej reszta, za polskim wydaniem pudełkowym i naszą podstroną Budynki w Stronghold:

Obiekt	Koszt	Do czego
Skład zapasów [Stockpile]	darmowy	Magazyn surowców. Powstaje sam razem z siedzibą i rozrasta się, gdy zabraknie miejsca.
Stajnie [Stables]	20 jedn. drewna, 400 szt. złota	Hodują rumaki dla rycerzy – cztery konie na stajnię.
Cech kopaczy [Tunneler’s Guild]	20 jedn. drewna, 100 szt. złota	Szkoli kopaczy do drążenia chodników minowych.
Klatka psów [War Dog Kennel]	50 szt. złota	Wypuszcza sforę psów bojowych na każdego, kto podejdzie za blisko.
Smolny rów [Pitch Ditch]	1 jedn. smoły	Rów wypełniony smołą. Podpalony płonącą strzałą z koksownika zamienia szturm w pogorzelisko.
Koksownik [Brazier]	5 szt. złota	Ognisko przy murze. Łucznik stojący obok strzela płonącymi strzałami.
Mur, blanki, schody [Wall, Crenelle, Stairs]	kamień albo drewno	Podstawowe elementy fortyfikacji. Blanki dają strzelcom osłonę, schody – wejście na koronę muru.
Fosa [Moat]	praca jednostek	Nie kosztuje surowców, tylko czas. Zatrzymuje tarany i wieże oblężnicze, a kopacze nie podkopią się pod nią.
Namiot oblężniczy [Siege Tent]	darmowy	Pojawia się po wybraniu machiny. Bezbronny do końca budowy – wart osłonięcia.

Rozbieżności między instrukcjami

Gwiazdką oznaczyliśmy sześć miejsc, w których instrukcja angielska Edycji Ostatecznej podaje inny koszt niż polska instrukcja Twierdzy z 2001 roku. Nie rozstrzygamy, która ma rację – w kilku przypadkach angielska wygląda na pomyłkę składu.

Obiekt	Instrukcja EN v1.01	Polska instrukcja z 2001
Drewniana platforma	10 jedn. kamienia	10 jedn. drewna
Wieżyczka obwodowa	10 jedn. kamienia	10 jedn. drewna
Targowisko	10 jedn. drewna	15 jedn. drewna
Wół zaprzęgowy	2 jedn. drewna	10 jedn. drewna
Kamieniołom	15 jedn. drewna	20 jedn. drewna
Studnia	50 szt. złota	30 szt. złota
Rzeczy przygnębiające	30 szt. złota	50 szt. złota

Do tego browar: w instrukcji angielskiej komórka z kosztem zawiera po prostu słowo „BREWER”. Podajemy wartość z instrukcji polskiej.

Za oficjalną instrukcją gry, wydanie angielskie v1.01

Reklama

Premiery

• 

  Polska premiera:

  15 Lipiec 2025

  Premiera światowa:

  15 Lipiec 2025

• 

  Polska premiera:

  7 Listopad 2023

  Premiera światowa:

  7 Listopad 2023

• 

  Polska premiera:

  9 Marzec 2021

  Premiera światowa:

  9 Marzec 2021

• 

  Polska premiera:

  23 Wrzesień 2014

  Premiera światowa:

  23 Wrzesień 2014

• 

  Polski świat:

  5 Kwiecień 2013

  Premiera światowa:

  17 Październik 2012

• 

  Polska premiera:

  25 Październik 2011

  Premiera światowa:

  25 Październik 2011

• 

  Polska premiera:

  19 Wrzesień 2008

  Premiera światowa:

  28 Maj 2008

• 

  Polska premiera:

  15 Grudzień 2006

  Premiera światowa:

  24 Październik 2006

• 

  Polska premiera:

  8 Marzec 2006

  Premiera światowa:

  19 Kwiecień 2005

• 
  

  Polska premiera:

  18 Październik 2003

  Premiera światowa:

  24 Wrzesień 2002

• 
  

  Polska premiera:

  1 Grudnia 2001

  Premiera światowa:

  18 Październik 2001